Wat is er mis in de bio-industrie?

Een van de belangrijkste bezwaren tegen de bio-industrie is van ethische aard. Zelfs als alle milieuproblemen kunnen worden opgelost en zelfs al is de energie- en mineralenboekhouding van de veehouder in balans, dan blijft de manier waarop in de bio-industrie het respect voor dieren met voeten wordt getreden onaanvaardbaar.
Het houden van veel dieren in een kleine ruimte zonder bewegingsvrijheid en zonder mogelijkheden om natuurlijk gedrag te vertonen kan niet anders dan op een dier-onvriendelijke wijze gebeuren.

Omdat het stukje vlees uiteindelijk zo goedkoop mogelijk in de schappen moet komen, krijgen de dieren net genoeg ruimte om te staan en in leven te blijven. Mannelijke varkens worden zo snel mogelijk na de geboorte zonder verdoving gecastreerd. Als iemand dat met zijn hond of kat doet, kan hij een niet mis te verstane boete wegens dierenmishandeling krijgen. Maar voor huisdieren die voor de slacht gefokt worden gelden opeens andere regels. Voor een mestkip is het 23 uur per etmaal dag. Daardoor denkt een kip dat hij moet blijven eten. Het licht gaat maar één uur per dag uit en in die tijd mag de kip uitrusten.

Bij varkens is juist zoveel mogelijk het licht uit. Twee keer een kwartier tot een half uur per dag gaat het licht aan en voor de rest is het donker.

VPRO-radio 747 documentaire bekeek de nieuwe tak van bio-industrie, 'de intensieve viskwekerij'.

GreenPeace: "De visgronden langs de kust van West-Afrika zijn rijk en de controle op visactiviteiten is nihil. De arme landen hebben niet of nauwelijks de financiële en logistieke middelen om in hun wateren te patrouilleren en de stroperij tegen te gaan. In enkele gevallen ontbreekt zelfs de wil om te controleren. Piratenvissers weten dit en maken hier gebruik van."

De Volkskrant van 17 april 2004: "Niemand neemt het op voor Europese paling". Deze dreigt dan ook uit te sterven.

De vis-industrie

Oppervlakkig beschouwd lijkt er aan de consumptie van vis weinig mis, tenzij je uit ethische motieven tegen het doden van levende wezens bent. Toch gelden soortgelijke bezwaren als bovengenoemd ten aanzien van de vleesproductie ook voor de vangst van vis.
Zonder de discussie "of vissen gevoel hebben" op te willen rakelen, kan gesteld worden dat de huidige visserij dieronvriendelijke vangstmethoden hanteert. Voor degene, die van het lijden van de vis door de wrede vangstmethoden en zaken als "strippen", "kaken", "laten stikken in de lucht", "doodkruipen" en levend de "onthuidmachine" in niet onder de indruk is, wordt gewezen naar de bijvangst. Zoogdieren als dolfijnen raken in de kilometerslange netten van tonijnvissers verstrikt en wachten niets anders dan een verdrinkingsdood.
Een ander punt is dat bij het gebruik van sleepnetten niet alleen gewenste vis wordt gevangen. Sterker nog, 70% van de vangst gaat weer overboord, omdat het door ondermaats zijn wettelijk verboden is deze vis aan land te brengen, of omdat het toegestane quotum reeds bereikt is, of omdat de vissoort commercieel oninteressant is. De overboord gezette vis is op dat moment ten dode opgeschreven, doodgedrukt, gestikt of anderszins overleden.
Ook voor het milieu is de methode van vissen ongunstig, om niet te zeggen desastreus. De sleepnetten ruïneren de zeebodem, waardoor het ecologische systeem volkomen verstoord en voor lange tijd verloren raakt. De zeeën worden leeggevist en kaal achtergelaten. De hoeveelheid vis op dit moment in de oceanen is de helft van wat het geweest is.
Vis wordt niet alleen gevangen, maar ook gekweekt. Sommige van nature trekkende vis, zalm bijvoorbeeld, wordt in enorme grote drijvende afscheidingen gehouden. Hierin worden net als bij de bio-industrie aan land, preventief grote hoeveelheden chemicaliën gegooid om ziekten te voorkomen. Andere vissen, als paling, meerval en forel, worden gehouden in vijvers en betonnen bakken. Zij ondervinden zeker stress bij het overzetten van de ene naar de andere bak en door te veel vissen op 1 plek.

Gezondheidsbezwaren, tenslotte, gelden ook ten aanzien van de visconsumptie. In de zeventiger jaren speelde de te hoge kwikconcentratie in vissen; door olievervuiling en dumping van allerlei, soms nucleair, afval in de wereldzeeën is de conditie van vis slecht en bevat schadelijke stoffen. Ook paling uit de rivieren bevat teveel PCB in hun vet. Toch wordt vis-eten aangeraden. Het is echter geenszins essentieel voor de gezondheid. Nu varkens-, koeien- en kippenvlees letterlijk besmet lijken, vallen veel consumenten - uit afkeer tegen de intensieve veehouderij - terug op vis. Die zou gezond zijn, omdat hij vers in zee wordt gevangen. De meeste mensen weten echter niet dat steeds meer vis afkomstig is uit een nieuwe tak van bio-industrie, `de intensieve viskwekerij'. Meer en meer boeren ruilen hun varkens in voor vissen. Maar leidt deze massale kweek op termijn niet tot dezelfde problemen als nu in de intensieve veehouderij?