Keurmerken kunnen aangeven of een product op een verantwoorde manier zijn gemaakt. Ze kunnen u ook op het verkeerde been zetten. Veel keurmerken wekken de suggestie dat met dierenwelzijn is rekening gehouden. Niets is soms minder waar!
Bij keurmerken kan worden gelet op deze factoren:

• leefruimte binnen en buiten
• speenleeftijd (wanneer weg bij moeder)
• slachtleeftijd
• wel of niet ingesloten tussen stangen
• individueel of in groepen gehuisvest
• kunstlicht of daglicht in de stal
• lengte nachtrust
• wel of niet gecastreerd of steriel gemaakt
• wel of niet snavel, oren of staart gecoupeerd of onthoornen
• wel of niet tanden geslepen of geknipt
• wel of niet electrische drijfstok gehanteerd
• wel of geen strooisel op de vloer
• wel of geen schuurpaal
• wel of geen wroetmogelijkheid
• wel of geen weidegang
• wel of geen zitstok, legnest of zandbad
• wel of geen roostervloer en afmeting

	Producten
	proefdiervrij
	scharrelvlees
	bio-industrievlees
	eieren
	vegetarisch
	verantwoord vis eten
	ecologisch of biologisch

Vind je het lastig om te bepalen wat wel of niet verantwoord is, kijk bij op onze ethische barometer.

Kritisch over biologisch voedsel is Mark Traa in HP/de Tijd.

Milieu Centraal heeft een uitgebreide site over milieu- en voedselkeurmerken (en telefoonnummer).

Weblogs over keurmerken:

In de Leef-proefdiervrij-kit zit de Proefkoneen gids met meer dan 130 proefdiervrije cosmeticamerken. Om in aanmerking te komen voor opname in deze gids, hebben de fabrikanten een gedetailleerde vragenlijst ingevuld.

EDEV geeft inzicht in dierproeven en bedrijven die wel en niet testen.

Vegantastic heeft een productendatabase voor vegetariërs en veganisten.

Het linker logo is te vinden op scharrelvarkensvlees en geeft aan dat de varkens meer ruimte hebben dan de bio-industrievarkens, geen antibiotica in het voer krijgen toegediend en er aandacht voor het milieu is bij het houden van de varkens. Het logo lijkt nogal op het IKB-logo (rechts) wat nogal verwarrend kan werken.

Dit rechterlogo heeft geen aandacht voor diervriendelijkheid en eveneens niet voor milieu! Het zegt alleen dat de hele productieketen goed gecontroleerd wordt op ziekten bij varkens, niet teveel bacterievorming op het vlees e.d..

IKB betekent Integraal Keten Beheer. PVE betekent Produktschap voor Vee, Vlees en Eieren.

Voorbeelden van andere beeldmerken die staan voor scharrelvlees zijn: France Limousin; Kemper; Loué en Friki scharrelgraankip.

De volgende organisaties voeren dergelijke controles uiit: Biochem, Deltacon I.S.C., GD-IC, KBBL, KCR, PROduCERT, SKV en TNO-SGS.

Hoe de omstandigheden voor scharrelvlees er uit ziet, kun je hier zien.
Adressen waar je ecovlees kunt kopen (Groene Slager) vind je in de Ekogids.
Bon Vivant levert (nu nog beperkt) vlees uit beheers- of natuurgebieden.

De volgende ‘merken’ zijn voorbeelden van bio-industrievlees:
Good pharming, Holland beef, Quality farm, Friander, Boeuf Limousin, Viande premier, Natupur, Nijkerks echte maiskip, maar ook milieukeur.

V-keurmerk

Het V-keurmerk is geïntroduceerd door de Nederlandse vegetariërsbond en wordt ook door hen gecontroleerd.
Vegatopia beantwoordt tientallen vragen rond ingrediënten en vegetarisch koken.

Dit keurmerk geeft aan of een product volledig vegetarisch is. Het moet aan de volgende eisen voldoen: vrij van dierlijke bestanddelen, vrij van producten uit vlees of producten uit beenderen, vrij van gelatine, vrij van andere producten op basis van (bij)producten van het slachthuis (bijv. E-nummers, zie ook de infotheek van EDEV), gebruik van (tenminste) scharreleieren en vegetarisch gestremde kaas.

Kippen worden in Nederland in grote aantallen binnen gehouden in schuren. Dit is voor een kip geen natuurlijke situatie. Kippen leven van nature in tomen met een haan en een maximum aantal. Daar komt het woord "pikorde" vandaan. Iedere kip weet haar plaats. Alleen de biodynamische kippenhouder probeert deze situatie te benaderen. In de andere situaties wordt de kip in grote aantallen gehouden, waarbij vaak wordt gevochten. De legbatterij voorkomt dit door de kippen juist in extra kleine kooitjes te houden. Dit levert echter ook stress op.
Sommige kippen kunnen buiten komen (vrije uitloop).

Hoe het leven van een leghen eruit ziet is niet af te lezen van de eierdoosjes. Deze geven een zeer positief vertekend, romantisch beeld. Op onze videopagina hebben we een aantal korte fimpjes staan die je laten zien hoe de werkelijkheid van een kip eruit ziet.

Het meest voorkomend en tegelijk het minst diervriendelijk is het leven van een legbatterijkip. Met z'n vieren of vijven in een te kleine kooi en geen ruimte om de vleugels uit te slaan. Natuurlijk gedrag is onmogelijk. Voedsel is kunstmatig en alle omstandigheden zijn erop gericht zoveel mogelijk eieren te produceren.

Het Graskeurmerk

Scharrel is te definiëren als:

1. Extra leefruimte
2. Leefruimte deels voorzien van strooisel
3. Daglicht in de stal

Daarnaast garandeert het Gras Keurmerk:

• dat de betreffende landbouwdieren dagelijks de gelegenheid krijgen om naar buiten te gaan.
• dat de weiden, waarin de dieren uitlopen, niet worden bespoten met chemische bestrijdingsmiddelen.

Vrije-uitloop

Deze kip heeft relatief veel bewegingsruimte en kan naar buiten, maar worden in grote aantallen gehouden. Het voer bevat geen antibiotica. Wel wordt er een deel van de snavel afgebrand. De eieren worden ook wel aangeduid als "vrije-uitloop"-eieren.

Deze kip heeft veel minder ruimte dan een scharrelkip, maar nog wel iets meer dan de batterijkip. De kippen kunnen niet naar buiten en zitten dicht op elkaar. De kippen kunnen nog naar verschillende niveaus in de stal.
Kleurstoffen en antibiotica in het voer zijn toegestaan.

Scharrelei

Deze kip kan vrij rondlopen in de stal, maar kan niet naar buiten. Daglicht is wel verplicht. Zijn snavel wordt afgebrand. Kleurstoffen en antibiotica in het voer zijn toegestaan. Voor dierenwelzijn is het een betere keus dan het volière-ei en de batterij-eieren, maar slechter dan het eko-ei en het gras-ei.

Fraude met scharreleieren

Stichting Wakker Dier werkte met TweeVandaag samen en constateerde voor de derde keer in 2005 dat in sommige supermarkten in Nederland legbatterij-eieren worden verkocht als scharreleieren. Zie de site van 2 Vandaag.

EKO

Dit door stichting Skal gecontroleerde keurmerk geeft aan dat er bij de ecologische landbouw geen bestrijdingsmiddelen en kunstmest worden gebruikt. Tevens zijn er strikte beperkingen aan de toevoegingsmiddelen die in bewerkte producten mogen zitten en mogen geen genetisch gemanipuleerde grondstoffen worden gebruikt.

Platform Biologica geeft de EKO-gids uit met daarin informatie over natuurvoedingswinkels, afhaalpunten van Groente-abonnement/tas, ecologische supermarkten, boerenmarkten, boederijverkoop, bezorgsystemen, biologische slagerijen, textiel, bloemen en tenslotte biologische restaurants en cateraars.

Biologisch-dynamisch

De dieren gehouden in de bio-dynamische veehouderij krijgen biologisch geteeld voer en hebben veel meer ruimte dan dieren in andere veehouderijvormen (ook de biologische). Ook zijn de groepen veel kleiner in omvang. Producten van de alzo gehouden dieren dragen het demeter-keurmerk.

Producten met het demeter-keurmerk en het graskeurmerk (zie hoger op deze pagina) behoren tot de meest diervriendelijke producten.

Producten die afkomstig zijn van gecertificeerde biologische productieprocessen mogen in een aantal gevallen een keurmerk dragen. Er bestaan in de EU-lidstaten verschillende biologische keurmerken. Sommige keurmerken zijn privaat eigendom, andere behoren de overheid toe. Hier volgen enige voorbeelden:

• het EKO-keurmerk; is privaat eigendom van de controle-organisatie Skal
• het Demeter-keurmerk voor biologisch-dynamische productie; is privaat eigendom van de Biologisch-Dynamische vereniging
• het Belgische Bio-garantie-label; is privaat eigendom van de gelijknamige vereniging. Het wordt gebruikt op producten die zijn gecertificeerd door BLIK of ECOCERT België.
• het AB-logo (Agriculture Biologique); behoort toe aan de Franse overheid
• het SA-logo, is privaat eigendom van de Soil Associaton in Groot-Brittannië

De eigenaars van het keurmerk bepalen aan welke eisen het biologische productieproces moet voldoen, wil men het keurmerk mogen voeren. Gezien de nationale verschillen binnen de EU zijn de verschillende keurmerken dus niet zonder meer uitwisselbaar.