Vrijheid kent vele gedaanten: van de Dionysisch-orgiastische, die buiten de eigen driftbevrediging niets kent noch erkent, tot de nederige ‘kliekjesvrijheid,’ die genoegen neemt met wat -vooralsnog- geen ander zich vrijelijk heeft toegeëigend. Vrij zijn van: vrij van dwang, van angst, van pijn; vrij zijn om te: vrij om te geven, om te nemen, vrij om je eigen vrijheid weg te schenken of te offeren voor wat je nog dierbaarder is dan vrij zijn. Staat het me vrij jouw vrijheid in te perken en mag jij dat met de mijne? Wat als ik hemelsvrij ben in een cel en jij gevangen in het universum?

Kijkend in mezelf zie ik contouren van wat vrijheid is voor mij. Vrijheid is vrij zijn van schuld, de pijn van de schuld die ik voelen zal zolang de mens als de laagste parasiet zijn leven steelt van wezens zoals hij, zolang hij niet leert of leren wil zijn onmatige levensdorst eerbaar te lessen uit louter eigen bronnen, wat hij toch als enige vermag. Vrijheid is vrij zijn van prestatiedwang, het aangeleerde waanbeeld dat je menselijke waarde niet meer is dan wat je kunt doen of maken. Vrijheid is: een uiting of gedachte nimmer te bekopen met je leven, of je vrijheid, of ook maar een cel van je lichaam of het weefsel van je geest. Niet de vogelvrijheid van de jungle die elk nieuw ogenblik met klauw en tand aan de vijand wordt ontrukt; menselijke vrijheid is een geschenk, belangeloos en onverplicht, van iedereen aan iedereen.

toevoeging ten aanzien van dieren:

Afgezien van de nogal triviale vaststelling dat een dier in een kooi of in de bio-industrie niet vrij is om zijn instinctieve strevingen te realiseren en daar evident onder lijdt, is een dier in de ‘vrije’ natuur onvrij in een meer fundamentele betekenis, omdat zijn handelingen niet kunnen worden ingegeven door wezenlijk inzicht in de aard van de werkelijkheid. Voor mij ligt de kern van het probleem dan ook bij de menselijke bevrijding: mensen die werkelijk vrij zijn zullen ook bevrijd zijn van de wens dieren in hun bestaan te beperken.

Ik vind dat dieren zeer wel vergelijkbaar zijn met ernstig mentaal gehandicapte mensen. Die zijn ook niet vrij en ook niet rationeel en kunnen ook geen verplichtingen nakomen. Maar ondanks hun vergelijkbare verstandelijke vermogens en beperkingen overweegt (bijna) niemand ze daarom dan maar te gebruiken als voedsel of medisch wegwerpmateriaal of ze alle rechten te ontzeggen. Afstamming speelt blijkbaar een doorslaggevender rol dan objectieve kwaliteiten. Zowel bij racisme als bij speciësisme.

Door Andre Plaquet. Klik hier voor meer over (de betekenis van) Eleutheria.

Tot zover, hieronder volgt de Engelse vertaling van het bovenstaande.

Eleutheria*

Addition with regard to animals:

Apart from the rather trivial conclusion that animals in cages or in factory farming are not free to follow their instinctive urges and apparently suffer because of it, animals are not free in 'free' nature, but in a more fundamental sense. Their actions cannot be triggered by any real insight in the nature of reality. For me, the root of the problem is in human liberation: people who are truly free will also be free from the desire to limit animals in their existence.
I think that animals may well be compared to seriously mentally handicapped people. They are not free, not rational, and cannot fulfill obligations either. But despite their comparable mental capabilities and limitations, hardly anybody considers to use these people for food or medical disposable material, or to deny them all rights. It seems that lineage is more important than objective qualities, in racism as well as in speciesism.

By André Plaquet.
*Click here for more information about (the meaning of) Eleutheria.